جهان پس از درگیری روسیه و اوکراین


سازماندهی مجدد روابط بین الملل قطعنامه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در محکومیت اقدامات روسیه در اوکراین، تحریم های غرب علیه روسیه، تعلیق کار روسیه در شورای حقوق بشر سازمان ملل – که همه اینها جامعه بین المللی را به دو اردوگاه متضاد و یک اردوگاه بی طرف و عملگرا تقسیم کرده است.

بر اساس یک خبر، سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه روسیه آشکارا اعلام کرد که همه اینها برای پایان دادن به نظم جهانی تحت سلطه ایالات متحده و کمک به ایجاد یک جامعه بین المللی عادلانه انجام می شود. واکنش واشنگتن و بروکسل بی سابقه بود.
دکتر وو شینبو، مدیر مرکز مطالعات بین المللی در دانشگاه فودان در شانگهای نوشت:
سه ضربه به نظم پس از جنگ سرد

ایالات متحده اطلاعاتی را در اختیار اوکراین قرار داد که منجر به کشته شدن نیروهای روسی شد - اسپوتنیک ایران، 1920، 06.09.2022
در سال ۱۹۹۸ روسیه به گروه هشت پیوست. در سال ۲۰۰۱، چین به سازمان تجارت جهانی پیوست. بدین ترتیب واشنگتن به پکن و مسکو اجازه داد تا به نظام بین الملل بپیوندند، زیرا در آن زمان تمرکز آمریکا بر ایجاد نظم جهانی جامع بود. اما در طول بیست سال بعد، سیستم سه بار شکست خورد.
اولین ضربه جنگ عراق را آمریکا با دور زدن سازمان ملل وارد کرد. این چالش با نقش سازمان ملل متحد در تضمین امنیت بین‌المللی و همچنین تعدادی از استانداردها و قوانین مهم مندرج در منشور آن مرتبط بود. این امر نه تنها بر سیستم سازمان ملل متحد، بلکه بر سیستم متفقین ایالات متحده تأثیر گذاشت و برخی مانند فرانسه و آلمان به شدت با عملیات نظامی در عراق مخالف بودند. اما در آن زمان آمریکا از نظر قدرت برتری قابل توجهی داشت و بسیاری از کشورها جرات مقابله با آمریکا را نداشتند.
هواپیمای دو موتوره داگلاس دوکس-۳ پرچم ایالات متحده آمریکا – اسپوتنیک ایران، ۱۹۲۰، ۰۶.۰۹.۲۰۲۲
شکست خطرناک آمریکا برای روسیه
هواپیمای دو موتوره داگلاس دوکس-3 پرچم ایالات متحده آمریکا - اسپوتنیک ایران، 1920، 06.09.2022
ضربه دوم از سوی دولت دونالد ترامپ وارد شد. اینها مشکلات با متفقین و جنگ تجاری بی سابقه علیه چین بود. در دوران ریاست جمهوری ترامپ شاهد تخریب قواعد نظام بین الملل و تضعیف نظم جهانی بوده ایم.
در نهایت، ضربه سوم، درگیری روسیه و اوکراین و تحریم های غرب است. درگیری دو کشور بدون تحریم یک حادثه محلی است. اما مجموعه بی سابقه تحریم ها علیه روسیه قوانین بین المللی را تضعیف کرد. تأثیر آن بر نظام بین‌الملل بسیار زیاد و بلندمدت خواهد بود.
چهار گرایش جدید
از زمانی که دونالد ترامپ رقابت استراتژیک خود را با چین آغاز کرد، ایالات متحده بیشتر بر جهانی شدن و بازارها تمرکز کرده است تا به اصطلاح «نظام ارزش». همراه با تحریم ها علیه روسیه، این امر به ظهور چهار روند کمک می کند.
اول، تبدیل وابستگی متقابل اقتصادی به یک “سلاح” مورد استفاده غرب علیه چین، روسیه و برخی دیگر از کشورها (مانند ایران، کره شمالی و غیره).
دوم، به اصطلاح امنیت روابط اقتصادی بر جهانی شدن ارجحیت دارد. منطق جهانی شدن، منطق بازار است. این شامل تضمین سرمایه گذاری، تولید و فروش از نظر حداکثر سود اقتصادی است. اما به اصطلاح امنیت روابط اقتصادی منطق جهانی شدن را تضعیف می کند.
سوم، تبدیل دلار آمریکا به ابزار سیاست خارجی.
چهارم، ایدئولوژی روابط بین الملل را ارزش های راهنما می نامند. این “نظام ارزش” زمانی که جو بایدن برای تبلیغ استراتژی هند و اقیانوس آرام از آسیا بازدید کرد، یک پرچم مهم بود.
مرکل: روسیه را نباید نادیده گرفت – اسپوتنیک ایران، ۱۹۲۰، ۰۶.۰۶.۲۰۲۲
مرکل: روسیه را نباید نادیده گرفت
مرکل: روسیه را نباید نادیده گرفت - اسپوتنیک ایران، 1920، 06.06.2022
سه پیامد
در این راستا تغییرات چشمگیری در نظام بین الملل رخ خواهد داد. اول، گذار از جهانی شدن اقتصادی به تحکیم اقتصادی. جهان به تدریج به بلوک های مختلف تجارت، فناوری و ارز تقسیم می شود. این همان “برچیدن” اقتصادی غرب و “دلارزدایی” پول بسیاری از کشورهای جهان است. استفاده از دلار به عنوان یک “سلاح” علیه روسیه باعث شده است که بسیاری به فکر کاهش وابستگی خود به دلار آمریکا باشند.
دوم، تضعیف نظام اداری جهانی. این که آیا G-20 می تواند به عنوان یک پلت فرم اصلی برای هماهنگی اقتصاد کلان پس از حذف روسیه ادامه یابد یا خیر، یک سوال بی پاسخ باقی مانده است. در سازمان ملل، روسیه و چین با ایالات متحده و متحدانش مقابله می کنند. مشکلات مشابهی در کار صندوق بین المللی پول و سایر مکانیسم های حکمرانی جهانی وجود دارد.
سوم، سازماندهی مجدد روابط بین الملل. قطعنامه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در محکومیت اقدامات روسیه در اوکراین، تحریم های غرب علیه روسیه، تعلیق کار روسیه در شورای حقوق بشر سازمان ملل – که همه اینها جامعه بین المللی را به دو اردوگاه متضاد و یک اردوگاه بی طرف و عملگرا تقسیم کرده است.
این روندها تا کجا پیش خواهند رفت؟ روسیه قطعا به دنبال تضعیف هژمونی آمریکاست. با این حال، ایجاد نظم بین المللی برابرتر به انتخاب ها و اقدامات چین و سایر کشورهای در حال توسعه بستگی دارد.

کد خبر: ۱۸۶۲۴۹