رمان عاشورایی داود میراکری راوی تاریخ اسلام به زبان امروزی – نبأ خبر


داود میراگری یکی از معدود شخصیت هایی است که نامش با برهه ای از تاریخ گره خورده است که همه ما با همان نگاه خاص درباره اش شنیده و خوانده ایم. همان تاریخ و داستان نویس مهمی که در زندگی امروز ما ادامه دارد. «امام علی (علیه السلام. هنوز سیر هستند. چیزهایی هست که می توانیم بگوییم، بنده هستند.

به گزارش نباچابر، تاریخ مملو از مضامین است، پر از حوادث واقعی که اگر بدانید از چه زاویه ای به آن ها نگاه کنید و چگونه با آن ها برخورد کنید و داستانی به آن ها بدهید، پایه یک اثر ماندگار می شود. یکی از بخشهای مهم و تأثیرگذار تاریخ که در آن با مسائلی مواجه هستیم؛ چون مستقیماً بر قلب و روح عموم تأثیر می گذارد، قلمرو تاریخ اسلام است. فضایی که حساسیت های خاص خودش را دارد، حرف زدن و نوشتن درباره آن برای همه نیست. باید بدانید که کدام قسمت از این تاریخ را باید در این سفر طی کنید و چگونه از آن ابتدا در دنیای کلمات و سپس در قاب عکس بگویید. در واقع این بیان نگاه خاصی می خواهد که باعث می شود برخورد با آن کار ساده ای نباشد و هرکسی نتواند سراغش برود.

داود میراگری یکی از معدود شخصیت هایی است که نامش با برهه ای از تاریخ گره خورده است که همه ما با همان نگاه خاص درباره اش شنیده و خوانده ایم. همان تاریخ و داستان نویس مهمی که در زندگی امروز ما ادامه دارد. «امام علی (علیه السلام. هنوز سیر هستند. چیزهایی هست که می توانیم بگوییم، بنده هستند.
در این میان آخرین سریال «مختارنامه» اگرچه اولین اثر در زمینه پرداخت عاشورایی نیست، اما به جرات می توان گفت این سریال یکی از جذاب ترین و تاثیرگذارترین سریال هایی است که حتی پس از پخش های متعدد همچنان مخاطب دارد. اما چرا چنین نگاهی به مختار وجود دارد و چه چیزی او را بر آن داشت تا هر سال در ماه محرم این سریال را احیا کند و روی آنتن برود؟ این به دیدگاه و سبک کار کارگردان و نویسنده آن آقای میر باقری برمی گردد، رویکردی که در ادامه به آن می پردازیم.

نمای هندسی در رمان عاشورا میر باقری متبلور شد

او در دانشگاه مهندسی معدن خواند اما عکاسی را رها کرد. وی فارغ التحصیل دانشگاه امیرکبیر بود اما پس از گذراندن دوره سه ساله آموزش تئاتر در تئاتر شهر در سال ۱۳۵۹ فعالیت خود را در تئاتر و همزمان با تلویزیون آغاز کرد. شروعی که البته ۴۲ سال به طول انجامید. از تحصیل در معدن تا کار روی صحنه، اینها انتخاب های عجیب و غریبی هستند که هیچ ربطی به هم ندارند، اما داود میراکری مشخصاً محقق خوبی است و اگر به دانشگاه می رفت، یک مهندس موفق می شد! او امروز در معدن کار نمی کند، اما می توان رگه هایی از مهندسی را در کارش دید، جریانی که از جهات مختلف قابل بررسی است و قابل مشاهده است. در واقع میر باقری جهت و جهت را با دقتی که از همان نگاه مهندسی می آید، در هم آمیخت، نگاهی که در مختارنامه او متبلور شده است.

از متن تا خلق صحنه های عاشورا همین الان

هر چقدر دوست دارید انتقاداتی به انتخاب بازیگران و دقت میر باقری در این زمینه برای مختار نامه وارد است. اتفاقی که قطعا نقش مهمی در ماندگاری و جذابیت این اثر داشت، اما در کنار این، قدرت فیلمبرداری و خلق صحنه هایی مانند جنگ مختار یا عاشورا که نقطه اوج داستان است، یکی از مهم ترین. چیزهایی که باعث شهرت این اثر شد. روایت میر باقری از خلق این صحنه نیز جالب است و ما را به یاد همین جمله می اندازد که «هر چه از دل برآید، لزوماً بر دل نمی نشیند». او درباره تصویربرداری قیام عاشورا می گوید: «در این لحظه بیشتر صحنه های کربلا را فیلمبرداری می کردم، یعنی از قبل به این فکر نمی کردم که چه کار کنم، استرس و عدم آمادگی اجازه نمی داد. من که در این شرایط قرار بگیرم، وقتی به صحنه کربلا رسیدم، انگار به دنیا نگاه می‌کردم.» از منظری دیگر. (ص) آمدند کنار نهر علقمه، برای من منظره و نقشه عجیبی بود، بعد از ساختن این نقشه احساس کردم که باید در گوشه ای تنها باشم و مدت زیادی به نقاشی فکر کنم تا ببینم آیا توانسته کار درست را انجام دهد یا نه؟» او معتقد است عاشورا و عاشورا از چنان پتانسیل و انرژی برخوردار است که به هر زبانی و هر کجا می تواند به مظلوم کمک کند. میر باقری می گوید: فرهنگ عاشورا از یک سو این ویژگی است که به زبان های مختلف، در قالب های مختلف مانند هنر، ادبیات، شعر و… صحبت می کند و حقیقت آن را فریاد می زند؛ این اعتقاد من است. اینجاست که به بحث در مورد همین نگاه و رویکرد خاص می رسیم. قطعاً اگر خالق اثری به آنچه می آفریند اعتقاد نداشته باشد، نمی تواند خلاقیتی ماندگار و مؤثر خلق کند و میر باقری نشان داد تنها با چند دقیقه از هشت سالی که برای خلق چنین اثری صرف کرده است، در این مدت نبوده است. بیهوده و تمام لحظات او سزاوار همان صحنه ای است که ناگهان خلق شد و قلب همه را تکان داد. ضمناً نمی توان از متن حاصل از تحقیق و با همان نگاه آقای کارگردان چشم پوشی کرد. مهدی فخم زاده که در طول هشت سال ساخت این سریال حدود پنج سال در نقش عمر بن سعد بازی می کرد، فیلمنامه و کارگردانی این سریال را راز ماندگاری آن می داند و می گوید: «مختارنامه یک نقش بسیار جاافتاده و فیلمنامه ای مستحکم چندین بار دیده ایم که نتیجه یک فیلمنامه متوسط ​​اما خوش ساخت یک فیلم متوسط ​​است، اما یک فیلمنامه قوی، حتی اگر متوسط ​​ساخته شود، باز هم یک فیلم قابل احترام است. تاریخ نیز باید به گونه ای گفته شود که برای مخاطب امروزی جذاب باشد.

طوفانی به نام مختار

برای مختارنامه عنوان انقلاب در تولید عجیب نیست. چرا که این سریال با ساختار گسترده ای که دارد بیشتر دهه ۸۰ را به خود اختصاص داده و میر باقری در تمام این سال ها مشغول ساخت این سریال بوده است. پس از «امام علی» و «المصفر راعی»، این بار میر باقری برای ایجاد تعادل بین قطب مثبت و منفی در یک درام، «مختار الثقفی» شخصیت محوری را انتخاب کرد که زندگی پر فراز و نشیب داشت. سقوط و پس از واقعه کربلا تشنه خون بود، امام حسین علیه السلام برخاست.
کار تشکیل این گروه که از مجموعه های ویژه تلویزیونی «الف» محسوب می شود کار ساده ای نبود و میراکری این بار همان نگاه ویژه را در ابعادی بزرگتر از سریال «امام علی (ع)» اجرا کرد. در مختارنامه با دیالوگ ها و بازی های باورپذیر مواجه می شویم. زیرا میر باقری قبلاً نشان داده که متن را می شناسد و از شرایط جامعه و جنسیت مخاطبانش آگاه است. در واقع، همین شناخت است که بسیاری از آثار او را مورد استقبال بیننده قرار می دهد.
ماجرای تولد مختار هم جالب است و به زمانی برمی گردد که او مشغول ساخت سریال «سلمان فارسی» بود. در همین حال میر باقری با اشاره به رابطه خود با ماجرای مختار گفت: در جریان تحقیقات به شخصیت مختار وابسته شدیم و مختار را طوفانی و هشت سال همراهی با او گرفتیم.
نگاه او به این طوفان نیز یکی از اصلی ترین چیزهایی است که امروز هم ما را به تماشای این سریال ماندگار واداشته است. میر باقری که با بیان اینکه هرگز به تمایل خود برای پرداختن به ماجرای قیام مختار فکر نکرده بودم، در صحبت از این شخصیت، مختار را شخصیتی دانست که به دلیل دقت و رمز و رازهایی که دارد، توانسته آن را هدایت کند. شیعیانی که در یک دوره پرتلاطم تاریخی به دیدگاه‌های خاصی دست زدند.. حکومت تشکیل می‌دهند (بعد از شهادت علی (ع) در امور.
این کارگردان و نویسنده در این باره می گوید: بررسی موضوع و نحوه تشکیل دولت این جریان و آسیب هایی که پس از این شکل گیری منجر به شکست می شود مواردی بود که به نظرم می تواند برای این دوره تاریخی مفید و موثر باشد. به همین دلیل قصد من این بود.اجازه دهید به نکته مفیدی برای تاریخ امروز ما اشاره کنم.آل مختار فردی است که شخصیت ائمه اربعه (علیهم السلام) و حوادث بزرگ از جمله واقعه کربلا را درک کرده است. در این مجموعه به دنبال این بودیم که یک شخصیت محوری و همچنین وقایع تاریخی که در زمان این شخصیت رخ داده است را برای مخاطب بازگو کنیم، البته هنر نمایش از ما می خواهد که این داستان را حول محور یک شخصیت بسازیم، اما ما از وقایع مهم تاریخی زمان مختار غافل نبودیم.»

آغاز انقلاب در تاریخ روایی از دهه هفتاد

علاوه بر همه این موارد، آغاز این انقلاب که مختارنامه به پایان رسید را می توان در تاریخ سفرهای قبلی میر باقری دانست. این کارگردان همزمان با «مسافر راعی» راوی زندگی عبدالعظیم حسنی شد. داود میراکری در این فیلم از سفر عبدالعظیم حسنی به ایران، برخوردهایش با گروه های مختلف در این مسیر و دیدگاه ها و نظراتش می گوید. یکی از ماندگارترین اتفاقات، گریم جمشید هاشم پور در نقش ابوعون بود.
به علاوه اوایل دهه هشتاد بود که «معصومیت از دست رفته» پخش و پخش شد. سریالی که مبارزات و علایق انسانی را در قالب داستان و شخصیتی تخیلی به نام (شوسپ) در دوران امویان بررسی می کند، داستانی با وجود وسعت کم، اما نزدیک به سریال گرگ ها بود که اولین آن محسوب می شود. مجموعه تلویزیونی تاریخی این مجموعه در سال ۱۳۹۱ روی آنتن رفت و پس از آن میر باقری انقلاب بزرگی را در زمینه ساخت تاریخ ماندگار آغاز کرد.
این روند نشان می دهد که میر باقری سال ها پیش، زمانی که سفر خود را در دل تاریخ آغاز کرد، حتی امروز که هنوز مشغول ساخت «سلمان پارسی» است. او که این گونه با معرفت ارائه می شود، زبان روایت را می شناسد و به دور از کلیشه ها و نزدیک به شرایط روزمره شروع به خلق آثار می کند و از ناشنیده ها و ناگفته ها می گوید.