صادرات نفت ایران با برجام و بدون برجام – خبرها


رشد بخش نفت در سال‌های گذشته بسیار پرنوسان بوده است و بررسی‌ها نشان می‌دهد که این رشد نوسان با شرایط بین‌المللی و جایگاه ایران در مجامع بین‌المللی بسیار همخوانی دارد. به این ترتیب تولید این بخش در شرایط محاصره و بدون تحریم بسیار متفاوت بود.

به گزارش خبرآنلاین، آمارها حاکی از آن است که حجم حوزه نفت و گاز در سال های بدون تحریم دو برابر سال های تحریم بوده است.
مطالعات نشان می دهد که رشد و اندازه بخش نفت و گاز در پانزده سال گذشته نوسانات قابل توجهی را تجربه کرده است. با توجه به رشد اقتصادی بخش نفت و گاز در سال‌های گذشته، می‌توان گفت که رویدادهای بین‌المللی مانند تحریم‌ها تأثیر بسزایی بر صادرات نفت داشته است.

به عنوان مثال، در سال ۱۹۹۸ پس از خروج آمریکا از برنامه جامع اقدام مشترک، رشد این بخش منفی ۳۵.۳ درصد ثبت شد و در دو سال، حجم واقعی بخش نفت ۷۰ هزار کاهش یافت. میلیارد تومان.

بر اساس آمار، رشد منفی در سال های ۹۷ و ۹۸ شدیدتر از رشد منفی دور اول تحریم ها در اوایل دهه ۹۰ بوده است.

در ماه‌های پایانی سال‌های ۲۰۱۹ و ۲۰۱۴، وضعیت صادرات نفت با آمدن بایدن اندکی بهبود یافت، اما هنوز بسیار کمتر از سال‌های بدون تحریم است. در این گزارش وضعیت بخش نفت و گاز در سال ۱۴۰۰ و همچنین روند آن در پانزده سال گذشته مورد بررسی قرار گرفته است.

امید به احیای برنامه جامع اقدام مشترک باعث افت موقت دلار شد! / تاثیر سیگنال منفی دوحه بر بازار را درک کنید

رشد و افزایش سهم نفت و گاز
تغییرات در ارزش افزوده بخش نفت را می توان همانند تغییرات صادرات نفت دانست، به عبارت ساده تر، افزایش یا کاهش استخراج نفت و گاز بستگی به وضعیت صادرات دارد.

ارزش افزوده بخش نفت در سال ۱۳۷۸ بالغ بر ۹۶ هزار میلیارد تومان برآورد شد و در سال گذشته این حجم به ۱۰۵ هزار میلیارد تومان رسید و بر این اساس رشد اقتصادی حوزه نفت و گاز در سال ۱۴۰۰ حدود ۱۰ درصد به ثبت رسید. او هست. رشد اقتصادی بخش نفت نسبت به سال ۲۰۱۹ اندکی بهبود یافته است.

سهم بخش نفت از اندازه اقتصاد ایران در سال ۲۰۱۹ حدود ۷.۵ درصد بوده که این سهم در سال گذشته ۷.۹ درصد برآورد شده است. که حاکی از رونق نسبی بخش نفت و گاز در سال ۱۴۰۰ نسبت به سال ۹۹ است. بررسی ها نشان می دهد که رونق بخش نفت در ماه های ابتدایی سال گذشته نسبت به ماه های پایانی سال رونق بیشتری داشته است. ۰.۸ درصد رشد اقتصادی در سال ۱۴۰۰ ناشی از رشد بخش نفت و گاز بوده است. این سهم در سال ۱۹۹۹ حدود ۰.۱ کمتر از نرخ رشد بوده است که این رونق نفتی در سال گذشته محسوب می شود.

اوج نفت و گاز در زمستان ۱۴۰۰
با توجه به بهبود رشد اقتصادی بخش نفت در سال گذشته و افزایش سهم این بخش از حجم اقتصاد ایران، می توان گفت که در سال ۱۴۰۰ نسبت به سال ۱۹۹۹ وضعیت فروش نفت بهتر بوده و موانع موجود. روبروی ایران صادرات نفت سبک تر شده است.

بررسی ها حاکی از آن است که از چهار فصل گذشته بیشترین ارزش افزوده نفت و گاز در فصل زمستان بوده است، در زمستان ۱۴۰۰ حجم واقعی نفت حدود ۲۸ هزار میلیارد تومان بوده که این حجم از آن زمان تاکنون بی سابقه بوده است. . ابتدای سال ۱۹۹۸. هو. می توان گفت در نیمه دوم سال بیشتر از نیمه دوم سال نفت و گاز استخراج شده است. بنابراین می توان گفت درآمد نفتی دولت رئیسی در سال گذشته نسبتاً بیشتر از درآمد نفتی دولت حسن روحانی بوده است.

نفت در ۱۵ سال گذشته
رشد بخش نفت در سال‌های گذشته بسیار پرنوسان بوده است و بررسی‌ها نشان می‌دهد که این رشد نوسان با شرایط بین‌المللی و جایگاه ایران در مجامع بین‌المللی بسیار همخوانی دارد. به این ترتیب تولید این بخش در شرایط محاصره و بدون تحریم بسیار متفاوت بود. به عنوان مثال فاصله بین بالاترین و کمترین میزان تولید نفت و گاز در پانزده سال گذشته حدود دو برابر است و به عبارت ساده در سال ۹۸ (سال تحریم) وسعت این بخش نصف بوده است. جلد ۱۹۸۶ (بدون جریمه). بنابراین می توان گفت ارزش افزوده و رشد این بخش کاملاً به صادرات نفت و گاز بستگی دارد.

photo_2022-06-26_15-10-15

اولین برداشت؛ سال بدون مجازات
حجم صادرات و تولید نفت و گاز در دهه ۸۰ که اقتصاد ایران تحت تاثیر تحریم ها قرار نگرفت، نسبت به دهه ۹۰ بسیار بیشتر بود. ارزش افزوده بخش نفت در سال ۸۵ بالغ بر ۱۸۰ هزار میلیارد تومان برآورد شده است. این رقم در سال ۸۶ به ۱۸۳ هزار میلیارد تومان رسید و این رقم بیشترین میزان استخراج و صادرات نفت و گاز کشور را از سال ۸۵ تاکنون نشان می دهد. اگرچه در سال های بعد وسعت بخش نفت اندکی کاهش یافت، اما این رقم هرگز به کمتر از آن نرسید. ۱۶۰ هزار میلیارد تومان تا پایان دهه نود.

افزایش درآمد و تولید نفت در آن سال‌ها را می‌توان به دو دلیل نسبت داد که دلیل اول افزایش قیمت نفت در سال‌های مذکور در بازار جهانی و دوم عدم تحریم در مسیر صادرات است. اقتصاد ایران در این راستا دولت محمود احمدی نژاد را می توان سودآورترین دولت تاریخ پس از انقلاب در حوزه نفت و گاز دانست. البته به گفته بسیاری از کارشناسان، درآمدهای نفتی در آن زمان به بدترین شکل ممکن استفاده شد و نه تنها چیز مثبتی برای اقتصاد ایران به ارمغان آورد، بلکه اقتصاد را با مشکلاتی مانند بیماری هلندی مواجه کرد. ارزش افزوده نفت و گاز در سال ۹۰ حدود ۱۷۵ هزار میلیارد تومان بود، اما این رقم پایان دوران خوب ایران در صادرات نفت و گاز حداقل برای چند سال است.

برداشت دوم شروع تحریم ها و فروپاشی بخش نفت است
از سال ۹۱ و آغاز تحریم ها و ظهور آثار آن در اقتصاد ایران، حجم بخش نفت کاهش یافته است به طوری که در سال ۹۱ رشد این بخش با نرخ منفی ۲۷.۵ درصد به ثبت رسیده است. به عبارت دیگر ارزش افزوده بخش نفت از ۱۷۵ هزار میلیارد تومان در سال ۹۰ به ۱۲۳ هزار میلیارد تومان در سال ۹۱ رسید که این روند نزولی تا سال ۹۴ ادامه داشت و حجم این بخش کاهش یافت که طبیعتاً به معنای کاهش نفت و گاز است. صادرات و کاهش درآمدهای نفتی.

همانطور که گفته شد، دلیل اصلی کاهش شدید ارزش افزوده بخش نفت در نیمه اول دهه ۹۰، شروع تحریم های بین المللی علیه ایران بود، اما کاهش قیمت نفت در این دوره نسبت به سال های گذشته، دهه ۸۰ نیز می تواند یکی از دلایل این پاییز باشد.

برداشت سوم پایان و بازگشت به سال های اول
در ژوئیه ۲۰۱۴، سرانجام مذاکرات برجام به نتیجه رسید و این قرارداد بین ایران و طرف های بین المللی به امضا رسید. در سال ۹۵ با ظهور آثار برنامه جامع اقدام مشترک در کشور و اقتصاد ایران، رشد اقتصادی بخش نفت و گاز ۳۶ درصد به ثبت رسید و حجم این بخش ۵۳ هزار میلیارد افزایش یافت. تومان در سال ۹۵ نسبت به سال ۹۴ این روند صعودی در سال ۹۶ ادامه یافت و رشد بخش نفت نیز در سال جاری مثبت است و حجم این بخش در سال ۹۶ بالغ بر ۱۷۳ هزار میلیارد تومان برآورد شده است که این رقم نزدیک به ارقام است. سال های اخیر برای نفت و گاز اندازه قرارداد .. ۸۰ و می افتد قبل از ممنوعیت. به عبارت ساده تر، می توان گفت پس از برجام، درآمدهای نفتی کشور یک و نیم برابر افزایش یافت. به گفته کارشناسان یکی از دلایل رشد بالای ۱۴ درصد در سال ۹۵ افزایش شدید ارزش افزوده حوزه نفت در سال مذکور بوده است.

photo_2022-06-26_15-10-16

مناقشه نفتی ایران و آمریکا

برداشت چهارم ترامپ بود
سال ۱۹۹۶ در تاریخ ایران بود که نامزد جمهوری خواه در رقابتی بسیار فشرده رقیب دموکرات خود را شکست داد و ترامپ چهل و پنجمین رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا شد. از سال ۱۳۷۵ زمزمه خروج آمریکا از برجام در مجامع بین المللی مطرح شد، اما این اتفاق به طور رسمی در ابتدای سال ۹۷ رخ داد و دوران جدیدی در تاریخ اقتصاد ایران رقم خورد.

پس از خروج آمریکا از برنامه جامع اقدام مشترک، مانعی جدی برای صادرات نفت و گاز ایران به وجود آمد. در سال ۹۷ رشد بخش نفت منفی ۱۳ درصد بود و در سال ۹۸ که اوج تحریم ها و تاثیر تحریم ها در کشور مشهود بود، رشد بخش نفت در سطح منفی ثبت شد. ۳۵ درصد، این منفی ترین نرخ رشد بخش نفت و گاز در دهه های گذشته است. حجم این بخش در سال ۱۳۷۷ حدود ۹۱ هزار میلیارد تومان بوده و این رقم نزدیک به نیمی از ارزش افزوده شده به بخش نفت در سال ۸۶ است. به عبارت دیگر تولید و استخراج نفت و گاز در سال های قبل از تحریم بوده است. تقریباً دو برابر آنچه در سالهای تحریم بود. با توجه به اینکه رشد منفی نفت در سال‌های ۱۹۹۷ و ۱۹۹۸ بیشتر از رشد منفی در اوایل دهه ۹۰ بود، می‌توان ادعا کرد که تحریم‌های پس از برجام تا حدودی از نظر اقتصادی فلج‌کننده‌تر بوده است.

آخرین برداشت ۳۲ درصد رشد با بایدن
آمارها نشان می دهد که با آمدن جو بایدن و روی کار آمدن او بر کرسی ریاست جمهوری آمریکا، گلوگاه های تجاری ایران اندکی باز شد به طوری که رشد اقتصادی حوزه نفت در زمستان ۲۰۱۹ به ۳۲ درصد رسید. در حالی که این شاخص در تابستان ۱۳۷۷ منفی ۴۴ درصد بود. این روند در سال ۱۴۰۰ ادامه یافت و در بهار ۱۴۰۰ بخش نفت ۲۷ درصد رشد کرد. به طور کلی، تولید نفت و در نتیجه صادرات نفت در دو سال گذشته نسبت به سال‌های پس از برجام اندکی بهبود یافته است، اما همچنان نسبت به سال‌های ۱۹۹۵ و ۱۹۹۶ بسیار کمتر است. یعنی ارزش افزوده بخش نفت و گاز در سال ۱۴۰۰ کمتر حدود ۶۰ هزار میلیارد تومان در سال ۹۶ است.